Çalışanlar İçin

Çalışanlar İçin

Otomatik Katılım uygulaması nedir?

01 Ocak 2017 itibarıyla uygulamaya alınacak olan Otomatik Katılım, çalışanlara aktif çalışma dönemleri sonunda sosyal güvenlik sisteminin sağlayacağı emeklilik gelirine ek olarak bir gelir sağlamayı ve ülkemizdeki tasarruf oranını artırmayı hedefleyen bir uygulamadır.

İşverenler bireysel emeklilik şirketleri aracılığıyla çalışanları adına en uygun emeklilik planını seçerek çalışanlarını Otomatik Katılım Sistemi’ne dahil eder.

  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı veya mavi kartlı sahibi,
  • 45 yaşını doldurmamış kişiler
  • Tüm Kamu sektörü çalışanları (4c)
  • Özel sektör çalışanları (4a) (Özel sektör çalışanları bağlı bulundukları iş yerinin büyüklüğü göz önünde bulundurularak, Bakanlar Kurulu Kararı ile tedrici olarak sisteme dahil edilecektir.)

Evet, Otomatik Katılım Sistemi’ne dahil olma şartı taşıyan tüm çalışanlar sisteme dahil olacaktır.

Hali hazırda bireysel emeklilik hesabı bulunan çalışanlar, yeni bir bireysel emeklilik hesabı açılarak Otomatik Katılım uygulamasına dahil edileceklerdir.

Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmeliğin 22/D ve 22/F maddeleri kapsamında ücret ödeme günü, emeklilik şirketi ile işveren arasında yapılan emeklilik sözleşmesi uyarınca serbestçe belirlenebilir.

İşverenin emeklilik sözleşmesi imzaladığı günden bağımsız olarak, çalışana ait ilk katkı payının emeklilik şirketine intikal ettiği tarihi takip eden işgünü çalışana konu ile ilgili bildirim yapılır. Çalışan, bu bildirimi müteakip iki ay içinde cayma hakkını kullanabilir, öncesinde kullanamaz.

Emekli olduğu halde 45 yaşın altında olup, halen çalışmaya devam eden çalışan Otomatik Katılım Sistemi’ne dahil edilecektir. 

Çalışan, SGK primine esas kazancının en az yüzde üçüne karşılık gelen tutarda katkı payı ödeyerek birikim yapabilir.

Prime esas kazanç/emeklilik keseneğine esas aylık (matrah) referans alınarak hesaplanacaktır.

Çalışanın ücretinden yapılacak kesinti dışında katkı payı ödemesi yapılamaz.

Çalışan kesinti oranını işverene bildirerek arttırabilir veya varsa arttırmış olduğu tutarı yine Kanunda belirtilen kesinti oranından az olmamak kaydıyla düşürebilir. Ödemeler için matbu tutar belirlenmez, katkı payları oransal olarak hesaplanır.

Çalışan ödemiş olduğu katkı paylarını ve hesabına ait diğer bilgileri, şirketin internet sitesinden bağlanabileceği bir ekran üzerinden takip edebilir. Ayrıca, şirket tarafından 3 ayda bir gönderilecek “çalışanları bilgilendirme notu” ile çalışanlara ödedikleri katkı payı ile ilgili bilgilendirme yapılacaktır.

Takasbank internet sitesinde ise çalışanların birikimini takip edebileceği bir portal bulunmaktadır.

Otomatik katılım sistemi ile BES sözleşmeleri arasında birikim transferi mümkün değildir.

Çalışan katkı payı, işverenin taraf olduğu 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki haciz ve iflas yoluyla takip bakımından işçi alacağı niteliğinde imtiyazlı bir alacaktır. İşverenler Otomatik Katılım uygulaması kapsamındaki yükümlülükleri bakımından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından denetlenir.

Prime esas kazanç ve emeklilik keseneği etkilenmediği sürece (Maaşın %25’i düzeyinde) ödenecek katkı payı tutarı değişmez.

  • Ödenen katkı payı tutarının %25’i oranında devlet katkısı
  • 2 aylık cayma süresi sonunda 1.000 TL ek devlet katkısı
  • Çalışanın emeklilik hakkını kazanarak düzenli maaş almak üzere birikimlerini Yıllık Gelir Sigortası’na aktarması halinde birikim tutarının yüzde %5’i oranında ek devlet katkısı

Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmeler için devlet katkısı üst sınırı BES sözleşmelerinin devlet katkısı limitinden ayrı hesaplanacaktır. Örneğin, 2017 yılı için Otomatik Katılım kapsamı dışındaki sözleşmesi için azami 5.332,50 TL devlet katkısı hesaplanırken, Otomatik Katılım kapsamındaki sözleşmesi için ayrıca 5.332,50 TL devlet katkısı hesap edilir. 

%25 oranındaki devlet katkısı teşviki ile 1.000 TL’lik ek devlet katkısı teşviki için hak kazanma süreleri aynı olup, hak ediş süreleri aşağıda yer alan tabloda açıklanmıştır.

Sistemde tamamlanan yıl sayısı Devlet katkısı hak ediş oranı
0-3 %0
3-6 %15
6-10 %35
10-Emeklilik Öncesi  %60
Emeklilik Dönemi %100

Otomatik Katılım kapsamında elde edilen emeklilik ve devlet katkısına esas süreler ile diğer hak ve yükümlülükler Otomatik Katılım kapsamında kurulmamış BES sözleşmeleri ile birleştirilemez.

Devlet katkıları, taahhüt olarak hesaplanmakta ve taahhüt edilen bu tutarlar çalışanın devlet katkısı hesabında, şirketin internet sitesinden takip edebilecek bir şekilde kayıt altına alınmaktadır. %25’lik devlet katkısı tutarları, devlet katkısı ödemesinin hesaplandığı ayı takip eden takvim yılı başlarında, TÜFE değişimleri dikkate alınarak değerlenir.

Çalışanın hak edişi olması durumunda, hak kazanılan kısım nakden ödenir ve bu tutarlar devlet katkısı fonlarında yatırıma yönlendirilir.

Sisteme giriş esnasında, çalışanlardan faiz içeren/faiz içermeyen fon tercihleri alınır. Ancak, çalışanın tercih belirtmemesi halinde, işveren bu tercihi ilgili çalışan adına yapar. Bu kapsamda, katkı payları yapılan tercih doğrultusunda öncelikle 1 yıllık süre boyunca faiz içeren/faiz içermeyen başlangıç fonunda yatırıma yönlendirilir. 1 yılın sonunda ise, yine tercihe göre faiz içeren/faiz içermeyen standart fonlarda yatırıma yönlendirilmeye devam eder. 

Çalışanlar tarafından faizli/faizsiz fon tercihinin yapılmaması durumları için, işveren anlaşma yapacağı emeklilik şirketine ön tanımlı bir tercihte bulunabilir. Bu kapsamda, katkı payları yapılan tercih doğrultusunda öncelikle 2 aylık süre boyunca faizli/faizsiz fonlarda değerlendirilir, akabinde ise standart fonda yatırıma yönlendirilmeye devam eder.

Çalışanlar yılda 6 defa fon dağılım değişikliği yapabilir.

Çalışan cayma süresinin bitiminden sonra fon dağılımı değişikliği yapabilir. Bu değişiklik işleminden önce kendisine risk profili anketi sunulur. Sistemde yer alan muhafazakâr, dengeli, atak/ dinamik/ büyüme ve agresif olarak tanımlı fonların yanı sıra başlangıç ve standart fonlar arasında tercihte bulunulabilir.

Fonlar ilgisine göre; kamu/özel borçlanma araçları, mevduat, katılma hesabı, kira sertifikası, hisse senedi, değerli maden, yabancı menkul kıymet, borsa para piyasası, ters repo vb. çeşitli faiz içeren veya içermeyen yatırım araçlarında değerlendirilir.

Otomatik Katılım kapsamında çalışanlardan sisteme girerken giriş aidatı, sistemden ayrılma durumunda ise herhangi bir ertelenmiş aidat ya da ücret ödemesi alınamaz. Sistemde bulunduğu sürece çalışanların emeklilik hesabındaki birikimleri üzerinden Fon İşletim Gider Kesintisi (FİGK) dışında bir kesinti yapılmaz.

Çalışanın her bir işvereni nezdinde Otomatik Katılım sözleşmesi açılacaktır.

Çalışanın talepte bulunması durumunda katkı payı ödemelerine ara verilebilir. Bu talep, talep tarihinden itibaren azami 3 aylık süre için yapılabilir. Bu sürenin bitiminden önce veya bitimini müteakip tekrar ara verme talebinde bulunulması mümkündür. Çalışan, ara verme talebini en geç ücret ödeme gününden üç iş günü öncesine kadar iletilir. Söz konusu talep, çalışan tarafından elden teslim, posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla iletilebilir.

Ara verme talebinin işveren veya emeklilik şirketinden hangisi tarafından karşılanacağı hususu, işveren ile emeklilik şirketi arasında kurulacak emeklilik sözleşmesinde kararlaştırılır. Söz konusu talep, çalışan tarafından elden teslim, posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla iletilebilir.

Cayma ve ayrılma taleplerinin işveren veya emeklilik şirketinden hangisi tarafından karşılanacağı hususu, işveren ile emeklilik şirketi arasında kurulacak emeklilik sözleşmesinde kararlaştırılır. Söz konusu talep, çalışan tarafından elden teslim, posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim araçlarıyla iletilebilir.

Cayma/ayrılma işlemi gerçekleştirilen bir çalışanın, kendi talebi doğrultusunda, tekrar sisteme dâhil edilmesi mümkün değildir. Ancak, aynı işyerinde çalışmaya devam eden ve otomatik katılım kapsamı içerisindeki çalışanlar Müsteşarlıkça belirlenen usuller kapsamında ortalama iki yılda bir tekrar sisteme dahil edilir.

Çalışan işten ayrılması durumunda, doğrudan emeklilik şirketi ile tüm iş ve işlemlerini gerçekleştirecektir.

Çalışan katkı payı ödemeye dışarıdan devam edebilir veya hesabını sonlandırabilir.

Çalışan iş değiştirdiğinde yeni iş yerinde Otomatik Katılım kapsamında bir emeklilik planı yoksa, mevcut emeklilik planına devam edebilir.

Çalışan, iş yeri değişince yeni iş yerindeki plana birikim transferi ya da plan değişikliği ile geçiş yapar.

Çalışan ilgili emeklilik planına devam etmek isterse bu sözleşmeye ilişkin tasarrufta bulunma hakkı çalışandadır.

Devlet Katkıları Açısından: Sistemden çıkıp tekrar giriş yapan bir çalışan, %25’lik devlet katkısından tekrar faydalanabilir ancak önceki hak edişe ilişkin süre kazanımlarını kaybedeceğinden hak ediş süresi yeniden başlar. Bununla birlikte,  1.000 TL başlangıç devlet katkısı, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere verildiğinden, söz konusu katkıdan tekrar faydalanamaz. Sistemden emekli olması durumunda, %5’lik ilave devlet katkısından faydalanması mümkündür.

Emekliliği Hak Kazanma Açısından: Çalışanın daha önce sistemde geçirdiği süreler emekliliğe esas süresine sayılmaz. 

Otomatik katılım sisteminden ayrılan bir çalışanın sisteme tekrar dahil edilmesi durumunda tekrar 1.000 TL’lik başlangıç devlet katkısı alması mümkün değildir.Söz konusu 1.000 TL’lik tutar bir defaya mahsus olarak verilmektedir.