Bireysel Emeklilik Sistemi Nedir?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), bireylere emeklilik döneminde ek bir gelir sağlamayı amaçlayan özel bir tasarruf ve yatırım sistemidir. Mevcut kamu sosyal güvenlik sisteminin bir alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Sisteme fiil ehliyetine sahip 18 yaş üzerindeki herkes katılabilir, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna bağlı olma ya da çalışma şartı aranmaz. Gönüllü katılıma dayalı bir sistemdir. Sistemin amacı, kişileri çalışma yaşamları boyunca emeklilik dönemlerindeki nakit ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik tasarrufa özendirmek, uzun vadeli birikim yapmasını teşvik etmek, bu sayede aktif çalışma süresi boyunca sahip oldukları gelir seviyesini emeklilik döneminde de sürdürebilmesini sağlamaktır.
 

Bireysel Emeklilik Planı İçin Ne Kadar Katkı Payı Ödenmelidir?
 
Mevcut gelir durumunuzu ve emeklilik dönemine ait beklentilerinizi de göz önünde bulundurarak yatırmak istediğiniz katkı payı tutarınızı seçeceğiniz planda tanımlı olan plan katkı payından az olmamak üzere belirleyebilirsiniz. Belirlediğiniz katkı payı tutarını aylık, 3 aylık, 6 aylık ve yıllık olarak yatırabilirsiniz. Emeklilik döneminizde daha yüksek birikime sahip olmak için bugünkü gelirinizin %5 - %15’i oranında katkı payı belirleyebilir, katkı paylarınızı düzenli ödeyerek, ara dönemlerde ek ödemeler yaparak, katkı payı tutarınızı artırarak ve fon getirilerinizi takip ederek elde edeceğiniz birikimi yüksek seviyelerde tutabilirsiniz.
 

Bireysel Emeklilik Sisteminde Birikimler Nasıl Değerlenir?
 
Birikimleriniz emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilir. Emeklilik şirketleri tarafından kurulan bu fonlar uzman portföy yönetim şirketleri tarafından yönetilir.  Böylece yapacağınız düzenli tasarruflarınız için diğer yatırım fonlarında olmayan vergi avantajından ve fon yönetim şirketlerinin kurumsal hizmetlerinden yararlanırsınız.
 

Bireysel Emeklilik Sözleşmesi Ne Zaman Yürürlüğe Girer?
 
Emeklilik sözleşmeniz, katkı payı olarak yatırdığınız ilk ödemenizin şirket hesaplarına nakden intikal ettiği tarihte yürürlüğe girer. Teklif formunun imzalanmasını veya teklifin onaylanmasını takip eden 60 gün içinde cayma hakkına sahipsiniz. Bu durumda yaptığınız ödemeler, fon toplam gider kesintisi hariç, hiçbir kesinti yapılmadan ve varsa yatırım gelirlerinizle birlikte 10 iş günü içinde size iade edilir.
 

Bireysel Emeklilik Sisteminde Kesintiler Nelerdir?
 
-Giriş Aidatı
Bireysel emeklilik sistemine ilk defa katılmanız veya farklı bir şirkette emeklilik sözleşmesi yapmanız durumunda, teklifin imzalandığı veya mesafeli satışta (şirketin internet sitesi veya çağrı merkezi üzerinden yapılan satışlar) teklifin onaylandığı tarihte geçerli aylık brüt asgari ücret tutarı dikkate alınarak mevzuatta belirlenen esaslar dahilinde giriş aidatı alınabilir. Giriş aidatı peşin, aktarım veya sistemden çıkış tarihine ertelenmiş olarak tahsil edilebilir. Giriş aidatının peşin olarak alınan kısmı, teklifin imzalandığı veya onaylandığı tarihte geçerli aylık brüt asgari ücretin yüzde onunu aşamaz. Şirketten ayrılmanız durumunda sözleşmenin yürürlük tarihine göre sözleşmenin şirkette kaldığı yıl göz önüne alınarak kademeli giriş aidatı alınabilir. Aynı şirkette birden fazla sözleşmeniz varsa sadece ilk sözleşmeniz için giriş aidatı alınabilir.
Giriş aidatının girişte peşin alınan kısmı ve çıkışa ertelenmiş tutarın toplamı teklifin imzalandığı veya onaylandığı tarihte geçerli aylık brüt asgari ücretin; sözleşmenin yürürlük tarihinden itibaren,

  • 3 yıldan önce şirketten ayrılmanız durumunda %75’inden,
  • 3-6 yıl içinde ayrılmanız durumunda %50’sinden,
  • 6-10 yıl içinde ayrılmanız durumunda %25’inden fazla olamaz.
Emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren 10. yılını doldurmanız, vefat veya maluliyet nedeniyle ya da emeklilik hakkını kullanarak ayrılmanız durumunda ertelenmiş şekildeki giriş aidatı alınmaz.
 
-Yönetim Gider Kesintisi
Emeklilik şirketleri, bireysel emeklilik hesabına yatırdığınız katkı payları üzerinden azami yüzde iki oranında yönetim gideri kesintisi alabilir.

-Fon Toplam Gider Kesintisi
Emeklilik şirketleri, birikimlerinizin değerlendirildiği fonlardan fona ilişkin giderlerin (saklama, denetim, işlem masrafları vb. giderler) karşılanması için fon grupları bazında Hazine Müsteşarlığınca belirlenen aşağıda gösterilen azami oranları aşmayacak şekilde fon toplam gider kesintisi yapabilir. 
 

Emeklilik Yatırım Fonları Azami Günlük Fon Toplam Gider Kesintisi Azami yıllık fon toplam gider kesintisi oranı (%)
Para Piyasası Fonları Yüz binde 3 1,09
Kamu / Özel Sektör / Uluslararası Borçlanma Araçları Fonları / Kıymetli Madenler / Endeks Fonları Yüz binde 5,25 1,91
Hisse / Diğer Fonlar Yüz binde 6,25 2,28
 
-Ara Verme Kesintisi
Emeklilik sözleşmeniz boyunca katkı payı ödemeye ara verebilirsiniz. Vadesinde ödemediğiniz katkı payının ödeme tarihini takip eden üç ay içinde, ilgili hesaba herhangi bir ödeme yapmamanız durumunda, ilgili sözleşmede ödemeye ara verdiğiniz kabul edilir. Ödemeye ara vermeniz halinde ara verme süresi boyunca birikiminizden, ara verilen her tam ay için iki Türk Lirasını aşmayacak şekilde ek yönetim gideri kesintisi alınabilir.
 
Bir yıldan fazla ödemeye ara vermeniz durumunda ise bireysel emeklilik hesabınıza ilişkin olarak Emeklilik Gözetim Merkezi’ne şirket tarafından ödenen sabit giderler, bireysel emeklilik hesabınızdaki birikiminizden indirilebilir.
 

Bireysel Emeklilik Sisteminde Kontrol ve Denetim Mekanizması Nasıl Çalışır?
 
Bireysel Emeklilik Sisteminde, birikimleriniz emeklilik şirketinizin bünyesinde değil, Takasbank’ta açılan hesaplarda saklanır.
 
Sektörde faaliyet gösteren emeklilik şirketlerinin denetlenmesi için farklı denetim ve gözetim mekanizmaları oluşturulmuştur. Emeklilik şirketleri, Hazine Müsteşarlığı, Sermaye Piyasası Kurulu, Emeklilik Gözetim Merkezi, Takasbank ve bağımsız denetim şirketleri gibi çeşitli kurum ve kuruluşların sürekli denetim, gözetim ve kontrolü altındadır.
 

Grup Emeklilik Sözleşmeleri

Grup emeklilik sözleşmeleri, gruba bağlı bireysel veya işveren grup emeklilik sözleşmesi olarak düzenlenebilir.
 
Gruba bağlı bireysel emeklilik sözleşmesi, bir grup emeklilik planına bağlı olarak düzenlenen ve şirket ile katılımcının taraf olarak yer aldığı emeklilik sözleşmesidir.

İşveren grup emeklilik sözleşmesi, bir istihdam ilişkisine dayalı olarak veya katılımcı lehine bir sponsor kuruluş ile şirket arasında imzalanan ve katılımcı adına sponsor kuruluş tarafından katkı payı ödenen emeklilik sözleşmesidir.
 
İşveren grup emeklilik sözleşmelerinde işverenler çalışanları adına ödedikleri katkı paylarını doğrudan gider yazabilmektedirler. İşverenler, işveren grup emeklilik sözleşmelerinde çalışanları için ödediği katkı paylarını ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve brüt asgari ücretin yıllık tutarını geçmeyecek şekilde gider olarak vergiden düşebilirler. İşveren grup emeklilik sözleşmelerinde, iş­ve­ren­ler ta­ra­fın­dan çalışan­la­rı he­sa­bı­na kat­kı pa­yı öden­me­si halinde katılım­cı­nın bu birikimlere hak ka­zan­ma sü­re­si ka­tı­lım­cı­nın grup emek­li­lik söz­leş­me­si­ne giriş tari­hin­den itiba­ren 7 yı­lı aşa­maz.

 
Türiye Sigorta ve Reasurans Şirketleri Birliği Bireysel Emeklilik Sistemi Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Hak Sahiplerince Aranmayan ParalarBilgi Toplumu Hizmetleri Faydalı Linkler
Ziraat BankasıZiraat Sigorta
D-CAT Technologies